Beslissing 194: Consumentenkoop e-bike: non-conformiteit en ontbinding overeenkomst
Onderwerp van het geschil
Op 17 mei 2024 heeft Consument een elektrische vouwfiets met gashendel gekocht in de webshop vanHandelaar voor een bedrag van € 499,00. De levering heeft kort daarna plaatsgevonden. Kort na het in gebruik nemen van de e-bike ontstaan problemen. De fiets loopt vast, de ketting breekt en de remschijf is krom getrokken.
Consument meldt zich op 31 mei 2024 met de problemen bij Handelaar (fiets loopt vast, heeft een gebroken ketting en een kromme remschijf). Op 6 juni deelt Handelaar aan Consument mede dat de fabrikant van de e-bike, De Consument een nieuwe ketting zal toesturen, door Consument zelf te monteren. Aangezien de fiets ook met nieuwe ketting nog steeds onbruikbaar is – de remschijf is nog steeds krom en inmiddels zit ook de gashendel los – meldt Consument zich opnieuw bij Handelaar. Eind juni bevestigt Handelaar aan Consument dat de problemen zijn door gemeld aan de fabrikant. Er wordt daarbij niet aangegeven welke oplossing wordt aangeboden. Op 2 juli 2024 geeft Consument bij Handelaar aan de koop te willen ontbinden, aangezien de fiets nog steeds onbruikbaar is. Tussentijds is er overigens geen communicatie geweest vanuit Handelaar. Zonder in te gaan op de ontbinding meldt Handelaar dat consument via de fabrikant een retourlabel ontvangt met het verzoek om de fiets ter reparatie ‘goed verpakt’ naar deze op te sturen. Consument zendt de e-bike verpakt in bubbelfolie naar de fabrikant.
Op 17 juli 2024 bevestigt Handelaar de ontvangst van de e-bike door de fabrikant. Hij meldt tevens dat er tijdens het transport voor € 250 aan schade aan de e-bike is ontstaan, dit omdat Consument de e-bike niet juist zou hebben verpakt voor verzenden. Consument ontkent dat de e-bike niet goed zou zijn verpakt. Uiteindelijk neemt Handelaar de kosten van de vervoersschade voor zijn rekening.
De e-bike wordt eind juli door de fabrikant aan Consument retour gezonden, maar blijkt nog steeds niet afdoende te zijn gerepareerd. Consument geeft daarom opnieuw aan de koop te willen ontbinden. Handelaar gaat hiermee niet akkoord.
Omdat partijen er onderling niet uit komen, heeft Consument het geschil ter beoordeling voorgelegd aan DigiDispuut. Handelaar is aangesloten bij het keurmerk van WebwinkelKeur. Het lidmaatschap vereist voorafgaande instemming met beoordeling van gerezen geschillen door DigiDispuut als consumenten dit wensen.
Standpunt van de consument
Consument vindt dat de door hem bij Handelaar gekochte e-bike niet voldoet aan zijn gerechtvaardigde verwachtingen. Hij mocht rekenen op een fiets zonder mankementen. Ook na reparatie vertoont de fiets nog steeds gebreken en is zo niet te gebruiken. Consument eist het aankoopbedrag terug tegen retournering van de e-bike aan Handelaar.
Standpunt van de handelaar
Handelaar vindt dat Consument in het ongelijk gesteld moet worden. Hij had de klacht eerder moeten, c.q. kunnen melden. De wettelijke retourtermijn (14 dagen) was al verstreken toen Consument aangaf de koopovereenkomst te willen ontbinden en het product had bovendien al gebruikssporen. Voorts is hij van mening dat de aangegeven problemen met de e-bike niet zijn gelegen in een gebrek aan het product zelf, noch het gevolg zijn van een tekortkoming van hem, Handelaar. De gebreken zouden door Consument zelf zijn veroorzaakt, dan wel tijdens het transport van de fiets naar het reparatieadres zijn ontstaan als gevolg van het ondeugdelijk verpakken van de fiets door Consument. Handelaar is van mening dat hij in alle opzichten juist en conform de wet heeft gehandeld en dat er, meer in het bijzonder, geen grond voor ontbinding van de koopovereenkomst krachtens artikel 6:265 BW is. Hij betwijfelt tenslotte of de koop wel door de Eiser in zijn hoedanigheid van consument is gedaan, gezien de tenaamstelling en het adres van de factuur (dat is een zakelijk adres). Vanwege dit alles kan volgens Handelaar van een ontbinding van de koopovereenkomst geen sprake zijn.
Overwegingen
Beoordelingsbevoegdheid DigiDispuut
De beoordelaar heeft aan eiser om opheldering gevraagd betreffende de afwijkende tenaamstelling van de aankoopfactuur. Eiser heeft aangegeven dat hij de koop vanaf zijn werkcomputer heeft afgesloten, waardoor via de ‘autofill’ abusievelijk de naam van een derde persoon is gebruikt. De koop is aantoonbaar betaald vanaf de privérekening van eiser en de e-bike is bezorgd op zijn privéadres. De beoordelaar is van mening dat daarmee is aangetoond dat eiser de koop zelf en als consument heeft gedaan. Tussen Consument en Ondernemer is op 17 mei 2024 derhalve een consumentenkoopovereenkomst op afstand tot stand gekomen. Het geschil valt daarmee, conform artikel 5 van het procesreglement van geschillenplatform DigiDispuut, onder de beoordelingsbevoegdheid van DigiDispuut.
Overeenkomst, non-conformiteit en garantie
Het aangekochte product dient aan de overeenkomst te beantwoorden, wat wil zeggen dat het – bij normaal gebruik – moet voldoen aan de gerechtvaardigde verwachtingen van een koper. Dit wordt conformiteitsvereiste of wettelijke garantie genoemd (artikel 7:17 BW). Wat een koper van een specifiek product mag verwachten is afhankelijk van de aard van het product. In het onderhavige geval mocht Consument een goed lopende, gebrekenvrije e-bike verwachten.
De conformiteitseis staat los van een eventuele door Handelaar, een voorschakel (tussenleverancier), of de fabrikant van het product gehanteerde (fabrieks)garantie. Over het fenomeen fabrieksgarantie bestaat veel onduidelijkheid. Vaak wordt gedacht dat deze als het ware in plaats treedt van het wettelijke recht op een product dat aan de gerechtvaardigde verwachtingen voldoet. Dat is niet zo. De fabrieksgarantie – zo deze van toepassing is – bestaat naast het wettelijk recht op een goed product en is vaak meer een beperking van de rechten van de consument dan iets extra’s. Fabrieksgaranties worden vrijwel altijd gelimiteerd in duur (meestal maximaal drie jaar) en soms worden bepaalde gebreken uitgesloten van garantie. In casu zou bijvoorbeeld schade aan de remschijven zijn uitgesloten. Het recht op een goed product geldt echter in principe onvoorwaardelijk en voor de gehele levensduur van een product, gangbare slijtage daar gelaten.
In het onderhavige geval heeft Handelaar in juridisch opzicht niet voldaan aan zijn verbintenis op grond van de koopovereenkomst. De fiets vertoonde immers al na korte tijd gebreken. Consument kan zich in dat geval op grond van de wet tot verkoper (Handelaar) wenden voor een oplossing, ongeacht of er al dan niet sprake is van een fabrieksgarantie. Handelaar (en niet de fabrikant) is verantwoordelijk voor de levering van een product dat vrij is van gebreken.
De gebreken (het vast lopen van de fiets, de gebroken ketting, de gebogen remschijf, de loszittende gashendel) zijn door Consument kort na levering vastgesteld. Op basis van consumentenwetgeving wordt een gebrek (een afwijking van wat is overeengekomen) dat zich binnen een jaar na levering van het artikel openbaart, geacht reeds bij levering te hebben bestaan. Dat is te vinden in artikel 7:18a lid 2 BW:
“Artikel 7:18a lid 2 BW
Bij een consumentenkoop wordt vermoed dat de zaak of de zaak met digitale elementen bij aflevering niet aan de overeenkomst beantwoordt, indien de afwijking van hetgeen is overeengekomen zich binnen één jaar na aflevering openbaart, tenzij de verkoper anders aantoont of de aard van de zaak of de aard van de afwijking zich daartegen verzet.”
Klachtplicht
In artikel 7:23 BW is verwoord dat de klacht over een product tijdig na het ontdekken daarvan aan de verkoper moet worden gemeld, de zogenaamde klachtplicht. In het geval van een consumentenkoop wordt onder ‘tijdig’ een termijn van twee maanden na het ontdekken van het gebrek verstaan. 1)
Gevolgen van non-conformiteit
Heeft het geleverde product niet de eigenschappen die een consument daarvan mocht verwachten en heeft Consument zijn klacht tijdig kenbaar gemaakt, dan geeft dat in eerste instantie recht op herstel of vervanging (alsnog leveren van een kwalitatief goed product). Dat is slechts anders indien de verkoper aantoont dat het defect niet reeds bij aankoop aanwezig was, maar bij voorbeeld door verkeerd gebruik door de consument zelf is ontstaan. Dat bewijs is overigens bijzonder moeilijk te leveren.
Consument heeft aangetoond dat de e-bike gebreken vertoonde en de gebreken zijn door Handelaar ook erkend, althans niet door hem bestreden. Aangezien de gebreken voor de wet tijdig na levering zijn geconstateerd, is daarmee de non-conformiteit in beginsel gegeven.
Het uitgangspunt is dus dat een gebrek dat zich binnen een jaar na levering voordoet, geacht wordt aanwezig te zijn geweest op het moment van levering. Er dientengevolge sprake van non-conformiteit, tenzij het gebrek aantoonbaar is veroorzaakt door of voor rekening van de consument zelf. In casu is van dat laatste niet gebleken. Handelaar heeft in zijn verweer weliswaar gesteld dat het euvel door toedoen van Consument zelf is ontstaan, maar bewijs hiervoor levert hij niet.
Kosten en risico van transport en transportschade
Tijdens transport van de e-bike naar de reparateur is (extra) schade aan de e-bike ontstaan. Handelaar geeft aan dat deze schade zou zijn ontstaan ten gevolge van het ondeugdelijk verpakken van de fiets door Consument. De aangebrachte bubbelfolie was naar de mening van Handelaar kennelijk niet voldoende beschermend, de fiets had in een doos, schokbestendig verpakt moeten worden, aldus Handelaar.
De transportschade staat los van de oorspronkelijke gebreken aan de fiets. Nu het om een gebrek bij levering ging geschiedde het transport van de fiets naar de reparatieplek bovendien voor rekening en risico van Handelaar. Als er speciale vereisten zouden gelden voor het verpakken van de e-bike, dan had het op de weg van Handelaar gelegen om specifieke inpakinstructies te geven. Handelaar heeft slechts aangegeven dat de fiets ‘goed verpakt’ moest worden. Over het verzenden in een doos is niet gesproken. Consument heeft ervoor gekozen om de fiets in bubbelfolie te rollen en dat kan in beginsel doorgaan voor ‘goed verpakt’.
Ontbinding van de overeenkomst
De fiets is uiteindelijk vanuit de reparateur terug gestuurd naar Consument. Deze constateert echter dat de fiets nog steeds niet naar behoren functioneert. Kennelijk is alleen de gashendel vastgezet, er is geen verbetering aangebracht aan de gebogen remschijf. Consument wil daarom de overeenkomst (nog steeds) ontbinden. De wet voorziet middels artikel 7: 22 BW (ontbinding bij consumentenkoop), een lex specialis ten opzichte van artikel 6:265 BW (ontbinding bij overeenkomsten in het algemeen), in deze mogelijkheid. Wanneer een zaak, ook na een herstelpoging niet aan de overeenkomst beantwoordt, dan heeft een koper in geval van een consumentenkoop de bevoegdheid de overeenkomst met onmiddellijke ingang te ontbinden. 2)
Beoordeling van het geschil
In het onderhavige geschil draait het om de vraag of al dan niet sprake is van nonconformiteit en welke oplossing daarvoor moet worden geboden. Ook de eventuele eigen schuld van Consument speelt hierin een rol.
De geleverde e-bike, de zaak die inzet is van het onderhavige geschil, vertoonde kort na ontvangst al enkele gebreken. Consument heeft het bestaan daarvan tijdig na de ontdekking gemeld bij Handelaar en deze bood herstel als oplossing aan. In eerste instantie door het toezenden van een vervangende fietsketting en later ook door reparatie via de fabrikant van de e-bike. Op dat moment was dat de juiste weg om te bewandelen.
Verkeerd gebruik door Consument wordt door Handelaar pas in een later stadium genoemd. Bewijs daarvoor wordt evenwel niet door hem geleverd. In juridisch opzicht is de zogenaamde non-conformiteit van de e-bike daarmee gegeven. De fiets voldoet niet aan de gerechtvaardigde verwachtingen van Consument, een e-bike die zonder problemen te gebruiken is. Alleen als Handelaar zou hebben bewezen dat het defect niet van aanvang af aanwezig was, maar is ontstaan door toedoen van de consument zelf, zou dit anders gelegen hebben.
Consument heeft zijn klacht tijdig (binnen twee maanden na ontdekken van de gebreken) aan Handelaar kenbaar gemaakt. Dat levert hem in eerste instantie het recht op herstel op, zoals verwoord in artikel 7:21 BW.
Door handelaar is een poging tot herstel gedaan. De fiets is voor reparatie naar de fabrikant gestuurd. Daarbij is helaas tijdens het transport extra schade aan de e-bike ontstaan. Handelaar meent dat deze het gevolg is van het onvoldoende zorgvuldig verpakken van de fiets door Consument. De fiets had goed verpakt én in een doos schokwerend moeten worden vervoerd. Aangezien het transport ter reparatie voor zijn rekening en risico plaatsvond, was het aan Handelaar om desgewenst duidelijke en uitgebreide inpakinstructies te geven aan Consument. In bubbelfolie verpakken kan op zichzelf niet als onzorgvuldig worden aangemerkt.
De wet (artikel 7:22 BW) zegt dat een consument het recht heeft de overeenkomst te ontbinden indien een herstelpoging door de verkoper niet wordt voltooid, dan wel het herstel er niet toe leidt dat de zaak na de herstelpoging alsnog beantwoordt aan de overeenkomst. Na retour ontvangst van de e-bike na de herstelpoging door de fabrikantreparateur was de e-bike nog steeds niet gebrekenvrij en beantwoordde hij dus niet aan de gerechtvaardigde verwachtingen die Consument omtrent de fiets mocht hebben.
Alles overwegend concludeert de beoordelaar dat Consument het recht heeft de overeenkomst te ontbinden en teruggave van het aankoopbedrag mag vragen.
Beslissing
Beoordelaar acht de klacht van consument gegrond en komt tot de volgende beslissing:
Beoordelaar verklaart de koopovereenkomst tussen Consument en Handelaar inzake de ebike voor ontbonden.
Handelaar dient aan Consument het aankoopbedrag te restitueren.
Consument dient de e-bike beschikbaar te houden voor Handelaar, zodat Handelaar deze – op eigen kosten – kan (laten) ophalen. Totdat de e-bike is opgehaald moet Consument ervoor zorgen dat deze geen (extra) schade oploopt.
Ondernemer moet als de in het ongelijk gestelde partij voorts het betaalde klachtengeld ad € 25,00 aan Consument vergoeden.
Handelaar dient binnen 14 dagen nadat de inhoud van deze beslissing aan hem bekend is gemaakt uitvoering te geven aan de verplichtingen die volgen uit deze bindende beslissing.
Aldus beslist door DigiDispuut op 7 oktober 2024.
Noten
1) Artikel 23
- De koper kan er geen beroep meer op doen dat hetgeen is afgeleverd niet aan de overeenkomst beantwoordt, indien hij de verkoper daarvan niet binnen bekwame tijd nadat hij dit heeft ontdekt of redelijkerwijs had behoren te ontdekken, kennis heeft gegeven. Blijkt echter aan de zaak een eigenschap te ontbreken die deze volgens de verkoper bezat, of heeft de afwijking betrekking op feiten die hij kende of behoorde te kennen doch die hij niet heeft meegedeeld, dan moet de kennisgeving binnen bekwame tijd na de ontdekking geschieden. Bij een consumentenkoop moet de kennisgeving binnen bekwame tijd na de ontdekking geschieden, waarbij een kennisgeving binnen een termijn van twee maanden na de ontdekking tijdig is.
2) Artikel 7:22 BW
- Beantwoordt het afgeleverde niet aan de overeenkomst, dan heeft bij een consumentenkoop de koper voorts [naast aflevering van het ontbrekende, herstel of vervanging] de bevoegdheid om:
a. de overeenkomst te ontbinden, tenzij de afwijking van het overeengekomene, gezien haar geringe betekenis, deze ontbinding met haar gevolgen niet rechtvaardigt;
b. de prijs te verminderen in evenredigheid met de mate van afwijking van het overeengekomene.
2. De in lid 1 bedoelde bevoegdheden ontstaan pas wanneer herstel en vervanging onmogelijk zijn of van de verkoper niet gevergd kunnen worden, danwel de verkoper tekort is geschoten in een verplichting als bedoeld in artikel 21 lid 3. (…)
5. In afwijking van lid 2 is de koper bevoegd om de overeenkomst onmiddellijk te ontbinden overeenkomstig lid 1, onderdeel a, dan wel de prijs te verminderen overeenkomstig lid 1, onderdeel b, in de volgende gevallen:
a. de verkoper heeft het herstel of de vervanging niet voltooid of, indien van toepassing, niet voltooid overeenkomstig artikel 21 leden 7 en 8, of de verkoper heeft geweigerd de zaak aan de overeenkomst te laten beantwoorden overeenkomstig artikel 21 lid 3;
b. de zaak beantwoordt niet aan de overeenkomst ondanks de poging daartoe van de verkoper;